Voor De Ommekeer

Marlies Dekkers in gesprek met hoogleraar Strategisch Leiderschap Bob de Wit. “We moeten met z’n allen kunnen besluiten hoe we hiermee omgaan. [..] [anders] loopt het op een gegeven moment uit de hand.”   Van huis uit is De Wit strateeg en richt hij zich op bedrijven. “Ik hou me bezig met het begrijpen van de toekomst, dat is m’n vak.” Die toekomst heeft bij uitstek met technologische ontwikkelingen te maken, zo stelt De Wit. Maar dat is niet het enige. “Ik had het gevoel dat de gevolgen van de technologische ontwikkelingen veel dieper, maatschappelijker waren dan mensen dachten.” We zijn onderweg naar een nieuwe samenleving. “Iedere keer als je van de ene samenlevingsvorm naar de andere gaat, heb je een tussenperiode.” Daar zitten we nu middenin, zo betoogt De Wit in zijn boek Society 4.0. In dit gesprek vertelt hij langs enkele lijnen hoe we hier over kunnen nadenken.

Ad Verbrugge in gesprek met hoogleraar en bestuursadviseur Kees Cools over de toekomst van het kapitalisme. “Het kapitalisme creëert z’n eigen vijanden”   In een recent artikel pleit Cools voor het einde van het aandeelhouderskapitalisme. Ook in de politiek speelt deze economische thematiek expliciet. “Alle partijen, om te beginnen de VVD, plaatsen kritische kanttekeningen bij de vrije markt, bij het kapitalisme. Vier jaar geleden was daar bijna geen sprake van.” Bovendien hebben de CEO’s van alle grote Amerikaanse bedrijven gesteld dat zij de stakeholder weer centraal willen stellen. Nu moet dat met een korrel zout worden genomen, vertelt Cools, “maar ze hebben het wel gezegd. En ze worden er voortdurend op aangesproken.” Zowel intern als extern neemt de druk op maatschappelijke waarde van bedrijven toe.

Marlies Dekkers in gesprek met psycholoog en seksuoloog Kaat Bollen. “Ik vind het fundamenteel fout dat ik veroordeeld word voor m’n waardigheid.”

Jelle van Baardewijk in gesprek met onderzoeker en docent Michael Klos over sociale media en de vrijheid van meningsuiting. "Je moet zorgen dat er meer platforms ontstaan."   Toen Trump recent van alle sociale media werd gegooid, laaide de discussie over de vrijheid van meningsuiting op digitale platforms weer in alle hevigheid op. Klos belicht in dit gesprek de juridische kant van dit thema. “Het is heel makkelijker om gebruikers te manipuleren om ze bepaalde informatie te voeden.[..] Daarmee krijg je het risico dat bepaalde groepen anders worden geïnformeerd dan andere groepen.”

Paul van Liempt in gesprek met hoogleraar Moderne Chinastudies Frank Pieke.

David van Overbeek in gesprek met filosoof en onderzoeker van de financiële sector Jens van ’t Klooster. “Het is een politieke beslissing geweest van de ECB om te zeggen: wij gaan overheden steunen.”   Centrale banken hebben een unieke positie in de economie en de financiële wereld, zo vertelt Van ’t Klooster. “De centrale bank heeft een bijzondere plek, tussen enerzijds financiële markten en anderzijds de overheid.” Als onafhankelijk instituut heeft zij als belangrijkste taak geld uitgeven, naast secundaire taken zoals bankentoezicht en advisering. In dit gesprek gaat Van ’t Klooster met name in op de Europese Centrale Bank.

Jelle van Baardewijk in gesprek met economisch denker en oprichter van Sustainable Finance Factory Willem Schramade over zijn boek ‘Duurzaam kapitalisme’. “Het is alsof we in een huis wonen dat we compleet uitleven en dat we straks aan onze kinderen geven en die moeten het maar oplossen.”

Ad Verbrugge in gesprek met hoogleraar Bankwezen en Financiering Harald Benink. “Internationaal zie je dat de toezichthouders te weinig de lobby vanuit het bankwezen hebben weerstaan.”

Marlies in gesprek met klinisch psycholoog Mattias Desmet over de cijfers omtrent coronabesmettingen, ziekenhuisopnames en (over)sterfte. “Je moet jezelf als ideologisch, subjectief en ethisch wezen durven in vraag stellen.”   Sommigen zien deze coronacrisis als een historische kans, zo vertelt Desmet. Dit zou het moment zijn waarop we afstand nemen van de mythes en verhalen, en op basis van harde cijfers een rationele samenleving kunnen inrichten. “Dat zou dan het lijden minimaliseren.” Desmet is zeer kritisch op deze voorstelling van zaken. “Ik denk dat de overstap of het idee dat cijfers tot een objectieve, rationele maatschappij zouden leiden met minder wreedheden, dat we daar uiterst voorzichtig mee moeten zijn.”

Paul van Liempt in gesprek met TV-kok en horecaondernemer René Pluijm. “Als we nu niet gaan nadenken, dan voorspel ik je dat we over een tijdje een nog veel ergere klap gaan krijgen.”

Paul van Liempt in gesprek met ondernemer en retailexpert Rick Moorman. Hij vertelt in dit gesprek geëmotioneerd over de situatie in zijn branche, de mode-retail, en de gehele samenleving. “Ik ben een beetje de weg kwijt. En ik ben niet de enige ben ik bang.” Vooral het feit dat de overheid een volledige sluiting heeft opgelegd vindt hij lastig te verkroppen. “Ik accepteer als ondernemer dat ik risico loop. [..] Hier is geen sprake van ondernemersrisico. Per decreet is mij opgelegd dat mijn winkel dicht moet.”

Ad Verbrugge gaat in gesprek met hoogleraar Politieke Filosofie en Filosofie van de Economie (VU) Govert Buijs over de bestorming van het Capitool door de Trump-aanhang in de Verenigde Staten van Amerika.

Jelle van Baardewijk in gesprek met filosoof Aldo Houterman over zijn boek 'Wij zijn ons lichaam'. "Om het brein te begrijpen moeten we toch dat lichaam begrijpen.”

Paul van Liempt in gesprek met hoogleraar Corporate Governance Steven Schuit over ING en de positie van Ralph Hamers. “De samenleving verlangt een afrekening.”

Ad Verbrugge in gesprek met emiritus hoogleraar politieke theorie Meindert Fennema. “Onze vrijheid wordt alleen maar beschermd door mensen die niet bang zijn.”

David van Overbeek in gesprek met lector New Finance en mede-oprichter van Stichting Ons Geld Martijn Jeroen van der Linden. “Als je een veilige haven creëert voor geld dan worden banken gedwongen zich verantwoorder te financieren.”

Marlies Dekkers in gesprek met huisarts Lieneke van de Griendt over haar boek 'Studeerden wij Medicijnen of Geneeskunde?'. Volgens haar is er te weinig aandacht voor voeding en leefstijl: "Er wordt alleen heel kort bij stilgestaan."

Paul van Liempt in gesprek met Amerikanist en Politicoloog Koen Petersen over het presidentschap van Donald Trump. "Het is bijzonder dat iemand die zich buitenstaander verklaart zich in het Witte Huis bevindt."

Jelle van Baardewijk in gesprek met bestuurder Jeugdzorg bij FNV Maaike van der Aar en directeur Stichting Beroepseer Thijs Jansen.

David van Overbeek in gesprek met hoogleraar pluralistische ontwikkelingseconomie Irene van Staveren.