De Dag

De moord op de conservatieve influencer Charlie Kirk verdeelt de Verenigde Staten. De reacties aan zowel Republikeinse als Democratische kant zijn fel. Politieke verschillen worden uitvergroot, ook door de Amerikaanse president Trump. In een speech niet lang na de dood van Kirk wijst hij naar links, die zouden aanstichter zijn van deze moord. Amerikaanse media zijn het erover eens dat Amerika een tijd van politiek geweld ingaat, als die tijd niet al aangebroken is. Verslaggever Simone Tukker schetst in podcast De Dag hoe politieke aanslagen toenemen sinds de Capitoolbestorming op 6 januari 2021 aan beide kanten van het spectrum. Geweld is meer en meer een optie om politieke verschillen te beslechten, blijkt uit onderzoek onder Amerikanen. Reageren? Mail dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Ulrike Nagel

Volgens de Poolse premier Tusk was Polen het dichtst bij een gewapend conflict sinds de Tweede Wereldoorlog, toen Russische drones gisternacht de grens overkwamen. Voor een deel zijn ze door Nederlandse F35's uit de lucht gehaald, onder vlag van de NAVO. Europese leiders zeggen stuk voor stuk dat opzet in het spel is, maar hoe zeker is dat? Defensiespecialist aan het Haags Centrum voor Strategische Studies Peter Wijninga is er niet zeker van. In Podcast De Dag schetst hij wat we nu weten. Het aantal drones dat de grens over kwam kan duiden op opzet, tegelijkertijd is de reactie van de NAVO alles wat Poetin niet wil. Eenheid en escalatie. Dus waarom zou hij? Rusland zou het bondgenootschap kunnen testen met dit soort speldenprikken, die steeds vaker voorkomen. Daarmee moet de NAVO, of het nou opzet is of niet, reageren volgens Wijninga. Want de risico's zijn te groot. Wat zijn de opties om te escaleren? Reageren? Mail dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek Redactie: J

Het populaire RTL-programma B&B Vol Liefde blijkt een bron van inspiratie voor andere makers. In deze podcast vertellen verschillende makers wat zij zo leuk vinden aan het programma, aan het nationale gesprek dat ieder seizoen over de deelnemers ontstaat, over hoe dit hen zelf inspireert, en: wat levert ze dat zelf ook op? Theatermaker Diederik Ensink maakt grappige liedjes en video's over B&B Vol Liefde, die online massaal gedeeld worden. Een uit de hand gelopen grap waar hij inmiddels een dagtaak aan heeft, vertelt hij in deze podcast. Zijn liedjes zijn zo populair dat deelnemers van B&B hem zelf benaderen. En hoewel hij het puur voor zijn eigen plezier doet, is een bijkomstigheid van zijn online zichtbaarheid dat theaterbezoekers hem ook beter weten te vinden.  Timo Harmelink en Dook van Dijck maken de podcast Realitycheck, een podcast waarin dagelijks de laatste aflevering van B&B wordt besproken. 'Timo maakt ook nog veel inhoudelijke podcasts,' vertelt Dook, 'ikzelf maak theatervoorstellingen en docume

Frankrijk kent een lange traditie van slechte begrotingsdiscipline en van maatschappelijk protest zodra er bezuinigingen worden voorgesteld. Maar door een giftige mix aan omstandigheden, lijkt de crisis nu dieper dan ooit.  Het Franse parlement stuurde gisteren premier Bayrou naar huis. Hij was de tweede premier die president Macron had aangesteld in negen maanden tijd en de vierde in twee jaar tijd. Problemen met de begroting zijn de oorzaak. Frankrijk heeft een gigantische staatsschuld en het hoogste begrotingstekort van de eurozone. Maar pogingen om de begroting beter op orde te krijgen met hervormingen en bezuinigingen, leiden telkens tot politieke crisis en maatschappelijk protest.  De Franse afkeer van bezuinigen, legt universitair docent Franse geschiedenis Niek Pas uit, kent een lange, hardnekkige geschiedenis. In deze podcast loopt hij met grote stappen door de geschiedenis, beginnend bij het 'open sluizen-beleid' van Mitterand in de jaren '80, via Sarkozy ('de schatkist is leeg'), de gele hesjes-p

Het CDA koerst af op een van de spectaculairste comebacks uit de parlementaire geschiedenis. Met een verhaal dat juist géén spektakel belooft. 'Rust, reinheid en regelmaat,' zei partijleider Henri Bontebal in zijn toespraak op het partijcongres dit weekend.   Bontenbal presenteert zijn partij als een middenpartij die niet naar links en niet naar rechts buigt. Tegelijk staan in het programma wel opmerkelijke nieuwe standpunten. Weten kiezers eigenlijk wel waar de partij inhoudelijk voor staat? En is die positionering als middenpartij vol te houden?  'Het CDA heeft een aantal keuzes gemaakt waarvan ze van te voren wisten dat er kritiek op zou komen,' zegt parlementair verslaggever en CDA-watcher Roel Bolsius in deze podcast. Nu de campagne echt van start gaat zul je volgens hem zien dat de handschoenen uit gaan en dat het 'met z'n allen schieten op Bontenbal' wordt.  Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Lisa Konings en Ulrike Nagel

Vijftien jaar geleden was het nog een uitzondering als je er een tegenkwam, een rode Amerikaanse rivierkreeft. Maar inmiddels zwemmen er volgens experts miljarden rond in Nederlandse wateren. En dat is een probleem want ze vreten de oevers kapot, verdringen inheemse soorten en verstoren hele ecosystemen. Een Nederlands bedrijf probeert die problemen op te lossen door de kreeften te vangen. Volgens hen zorgt het ervoor dat sloten van een boer bij Woerden weer terugveren. En er is groeiende vraag naar de rivierkreeften op het bord, dus daar helpt het ook bij. Maar experts denken dat er meer nodig is. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek & Rosanne Sies

Praatprogramma’s domineren onze avonden, maar bepalen ze ook hoe wij in Nederland met elkaar praten? In deze aflevering van De Dag duiken we in de wereld van de talkshowtafels. Zijn ze vooral bedoeld als amusement, of vormen ze het kloppend hart van het publieke debat? In deze podcast Tina Nijkamp, kijkcijferanalist en dé kenner van wat scoort op tv, en Jonasz Dekkers, tv-recensent van NRC en auteur over het publieke debat. Wat is er nodig om de talkshows van morgen nog beter te maken?     Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Jeroen de Jager Redactie: Ulrike Nagel & Judith van de Hulsbeek

Verschillende nieuwsorganisaties eisen in een kort geding dat demissionair landbouwminister Wiersma uitstootcijfers van boerenbedrijven openbaar maakt. Ondanks een eerdere uitspraak van de rechter blokkeert zij dat. Morgen is de uitspraak in het kort geding. Eerder stapten wetenschappers naar voren omdat Wiersma in de media blijft zeggen dat kennisinstellingen haar stikstofplannen goed vinden. Zij spreken dat zelf tegen. In deze podcast legt politiek verslaggever Lars Geerts uit hoe het kan dat er zoveel tegenstrijdige geluiden te horen zijn in Wiersma's dossier en waarom er onduidelijkheid heerst over cijfers en wetenschappelijke analyses - onder meer over het aanpassen van de rekenkundige ondergrens voor de stikstofuitstoot. Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Ulrike Nagel

Het is 38 pagina's dik en op de voorkant staat een titel die Trumpiaans in de oren klinkt: het 'Gaza Reconstitution, Economic Acceleration and Transformation'-plan, kortweg het GREAT Trust-plan. Een plan dat doet denken aan de AI-video die de Amerikaanse president eerder dit jaar verspreidde waarin een onherkenbaar Gaza te zien is met wolkenkrabbers en gouden Trump-standbeelden. Dit papieren document zou binnen de regering-Trump circuleren als naoorlogs scenario voor Gaza. The Washington Post kreeg het in handen en zette het online. Te lezen is hoe de Gazastrook tien jaar onder Amerikaans bestuur zou komen te staan om het gebied in een technologisch en toeristisch centrum te veranderen. En alle Gazanen moeten verhuizen. In deze podcast leest verslaggever in Israel Sander van Hoorn in het plan en voorziet het van de broodnodige context. 'Vorig jaar had ik je uitgelachen als je me had gevraagd om over dit plan een podcast te maken,' zegt hij. 'Maar in deze tijden is alles anders.'  Reageren? Mail dedag@nos.

Al maanden wordt er gezocht naar een advocaat voor Nederlands grootste crimineel: Ridouan Taghi. Gisteravond verliep een deadline voor advocaten om zich aan te dienen en morgen gaat Taghi's hoger beroep verder, maar de vraag is of dat wel echt kán. Want wie stapt er na acht voorgangers, van wie er drie zijn opgepakt, nog naar voren? In deze podcast vertelt strafrechtadvocaat Jan Hein Kuijpers wat je als advocaat bij zo'n besluit tegen elkaar afweegt en wat het betekent om in zo'n grote zaak te stappen. Kuijpers staat twee andere verdachten in het Marengo-proces bij en was in het verleden de advocaat van Willem Holleeder toen Moskovicz het werk moest neerleggen. Hij kent het wereldje en alles wat er bij komt kijken als je advocaat bent in complexe strafzaken van verdachten uit het criminele milieu. 'Het is óók gewoon leuk,' zegt hij. Justitie-redacteur Remco Andringa zet uiteen wat de gevolgen van Taghi's advocatenprobleem zijn voor het hoger beroep in het Marengo-proces en welke scenario's er voor liggen mo

Maandag begint het nieuwe studiejaar weer, maar heel veel studenten die graag uit huis willen hebben nog geen kamer. Er is een tekort van zo'n 23-duizend studentenkamers. De potentiële huisgenoten die kans willen maken op een plek, moeten hospiteren. Maar worden door die kamernood steeds vaker afgewezen. Wat doet dat met je? En met degenen die de keuze moeten maken? Sven Hendriksen woont in Zutphen, studeert in Deventer en zou daar graag op kamers gaan. In podcast De Dag vertelt hij dat het na 32 mails en 9 hospiteeravonden nog steeds niet gelukt is. Hij is er verdrietig van en al die afwijzingen leiden tot twijfels. Dat is iets dat de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) herkent bij andere studenten. Wat valt er te zeggen over de impact van afwijzingen? Hoofddocent Sociale en Organisatiepsychologie aan de Universiteit Leiden Gert-Jan Lelieveld deed onderzoek naar hospiteeravonden. Elke nee die studenten horen leidt tot meer pijn. Een simpel belletje met degenen die het niet zijn geworden zou al helpen. Reag

Al 132 jaar kan je de rente die je betaalt over je hypotheek aftrekken van je inkomen. Zo betaal je als huizenbezitter uiteindelijk minder belasting. In 1893 bedacht om de verschillen tussen huur en koop te verkleinen, vervolgens verworden tot instrument om huizenbezit te stimuleren met nu als gevolg hogere huizenprijzen en juist een ongelijke situatie tussen kopers en huurders. Daarom pleit hoogleraar woningmarkt aan de TU Delft Peter Boelhouwer voor het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek. Waar dat in Den Haag jarenlang vooral tot verzet leidde, verschijnt die boodschap nu in meer en meer verkiezingsprogramma's. Eerst GroenLinks/PVDA en deze week ook in die van het CDA. Daarmee bereikt de almaar doorlopende discussie een nieuw punt. Wat doet die hypotheekaftrek door de jaren heen voor onze woningmarkt? En wat zijn de gevolgen als we afscheid zouden nemen? Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Marco Geijtenbeek & Rosanne Sies

Op een moment dat de Amerikaanse president Trump in toenemende mate onder vuur ligt om zijn banden met zedendelinquent Jeffrey Epstein, heeft het ministerie van justitie gesprekken vrijgegeven met Epsteins handlanger Ghislaine Maxwell. Waarom nu? En welke rol spelen deze tapes in de pogingen van Trump om de negatieve berichtgeving over zijn contacten met Epstein te keren? Casper Thomas verdiepte zich voor de Groene Amsterdammer in Trumps 'Epstein-probleem' en hij vertelt in deze podcast of de Maxwell-tapes Trump helpen, of juist niet. 'Je hebt nu een topje van de ijsberg, dat later ook nog eens een keer op de ijsberg is gezet.' Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Judith van de Hulsbeek en Marco Geijtenbeek

Arjan Noorlander over wat er nu achter de schermen speelt bij Schoof, de VVD en BBB. Een rompkabinetje wordt het genoemd: de ploeg waar demissionair premier Schoof mee verder moet, met alleen nog de VVD en BBB die over zijn na het vertrek van NSC en eerder al de PVV. Het is een rompkabinetje met grote kopzorgen, niet alleen over de bestuurbaarheid van Nederland, maar ook - met de verkiezingen in zicht - over hun eigen positie. Arjan Noorlander, politiek duider van Nieuwsuur, loopt de overgebleven ploeg in deze podcast één voor één langs: Schoof ('er is niemand meer die naar hem luistert'), de VVD ('ze beginnen in paniek te raken') en BBB ('alles draait nu om beeldvorming om af te leiden van het echte probleem'). Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Ulrike Nagel

Een online bericht van schrijfster Nienke 's Gravemade over de dood van Lisa uit Abcoude heeft een nationaal gesprek over geweld tegen vrouwen op gang gebracht. Haar tekst over het rode handtasje van Lisa en het 'opeisen van de nacht' werd massaal gedeeld en leidt tot allerlei intitiatieven.  Maar sinds bekend is gemaakt dat de vermoedelijke dader een asielzoeker is, ontstaan er online ook andere gesprekken. 'En die gesprekken raken vertroebeld met elkaar,' zegt 's Gravenmade in deze podcast. Nienke 's Gravemade reflecteert op wat zij nu online ziet gebeuren, op het ongemakt rondom haar eigen rol daarin en wat al deze online reacties op de dood van Lisa volgens haar zeggen over onze samenleving.  Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: IJsbrand Terpstra en Ulrike Nagel

Hoe komt een Nederlandse vrouw in het Oekraïense leger terecht en hoe kijkt ze naar de onderhandelingen over de toekomst van dat land?  De Nederlands-Bulgaarse Khristina uit Den Haag reed drie jaar geleden met een truck vol hulpgoederen naar Oekraïne en besloot daar om zich bij het Oekraiense leger aan te sluiten. Inmiddels is ze opgeklommen tot plaatsvervangend commandant in een bataljon van het vreemdelingenlegioen en leidt ze andere buitenlanders op tot medisch verzorgers die naar het front gaan.  'Ik ben de eerste buitenlander én de eerste vrouw op deze positie,' vertelt ze in deze podcast. En dat laatste is niet altijd even makkelijk.  Reageren? mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Judith van de Hulsbeek

Nieuw Sociaal Contract bestaat 2 jaar. De partij viert het met vrolijke filmpjes op hun eigen kanalen. En vandaag presenteert de piepjonge regeringspartij weer een nieuwe kandidatenlijst, want ze maken zich opnieuw op voor verkiezingen. Nu hebben ze 20 zetels in de Tweede Kamer, maar de peilingen voorspellen een leegloop. In podcast De Dag vertellen NSC-kiezers hoe ze nu tegen de partij aankijken: "de partij mag zich kapotschamen". Politiek verslaggever en NSC-watcher Ewoud Kieviet vertelt hoe NSC er intern aan toe is na 2 jaar van vertrekkende partijgenoten, chaos in de coalitie en natuurlijk het afscheid van oprichter Pieter Omtzigt. Volgens Kieviet mist de energie om nieuwe mensen aan te trekken, om een nieuw programma te schrijven en maken de partijleden zich op voor een enorme klap in oktober. Hoe proberen ze dat tij alsnog te keren? Reageren? Mail dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Lisa Konings

Er komen duizenden nieuwe woningen voor kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. Israël heeft het zogenoemde E1-plan goedgekeurd. Een plan dat illegale nederzettingen op de Westoever moet verbinden. En daardoor tegelijkertijd een enorme impact heeft op het leven van Palestijnen daar. Zoveel impact dat het de doodsteek van de Palestijnse staat genoemd wordt. Verslaggever en oud-correspondent Sander van Hoorn reisde door E1. Veel Palestijnen die er wonen moesten tientallen jaren geleden al vertrekken vanwege de bouw van een andere nederzetting. En nu vallen ze in herhaling. Ondanks dat de bulldozers van Israël elk moment kunnen komen, vertrekken velen niet. Want dan hebben de kolonisten gewonnen, vertellen ze in deze aflevering van podcast De Dag. Reageren? Mail dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek

De hoogste baas van de hackersgroep Nova, die medische gegevens van honderdduizenden Nederlandsers heeft buitgemaakt, laat vandaag van zich horen. Hij wil persoonlijk onderhandelen met laboratorium Clinical Diagnostics, waar is ingebroken. Pim Takkenberg is algemeen directeur cybersecurity bij beveiligingsbedrijf Northwave, dat bedrijven bijstaat die gehackt zijn. Hij helpt onder meer met het onderhandelen met de criminelen. In deze podcast vertelt hij hoe dat soort onderhandelingen gaan en laat hij zien wat er in het geval van de hack bij Clinical Diagnostics op het darkweb nu gebeurt.  De digitale inbraak bij het laboratorium vond al een maand geleden plaats, maar het lab lichtte pas vorige week de samenwerkende organisaties in, waaronder Bevolkingsonderzoek Nederland. Die besloot de hack afgelopen maandag openbaar te maken. RTL Nieuws meldde op basis van bronnen bij Nova en Clinical Diagnostics dat het lab losgeld heeft betaald na de hack. Een bedrag is niet bekend. Opmerkelijk is dat er nu voor de tweed

Een extra lange podcast over de nieuwe situatie die is ontstaan voor Oekraine en Europa na de topontmoeting tussen presidenten Trump en Poetin in Alaska.  Sinds de ontmoeting tussen Trump en Poetin in Alaska wordt er gestuurd op een alomvattende vredesdeal voor Oekraine, inclusief draconische eisen van Rusland. Trump wil dat Zelensky de deal accepteert. Europese leiders, die samen met Zelensky het Witte Huis bezoeken, gaan proberen Trump weer 'aan hun kant te krijgen'. Maar gaat dat wel lukken? 'Het geduld van Trump begint op te raken,' zegt Amerika-correspondent Sjoerd den Daas, die op de Alaska-top in Anchorage was. Hij schetst in de podcast hoe de Amerikaanse president daar naartoe ging en met welk gemoed hij is teruggekomen. Het belooft voor Oekraine niet veel goeds. Bob Deen, Oekraïne-deskundige van Instituut Clingendael, maakt zich ook grote zorgen. Hij vertelt wat er nu bekend is over wat er met de Russen besproken is, waaronder eisen over grondgebied en veiligheidsgaranties.  Poetin lijkt succesvo